Kronik Uykusuzluk Nedir?
Haftalar, belki aylardan beri düzgün uyuyamıyorsunuz. Bazen uykuya dalmak saatler alıyor. Bazen gece yarısı uyanıp bir daha uyuyamıyorsunuz. Bazen sabah gözünüzü açıyorsunuz ama dinlenmiş hissetmiyorsunuz.
“Geçer” diye bekliyorsunuz. Ama geçmiyor.
Bu tablo kronik uykusuzluk olabilir.
Uykusuzluk ne zaman kronik hale gelir?
Her uykusuz gece kronik uykusuzluk değildir. Stresli bir dönemde, yoğun bir haftada uyku bozulabilir. Bu normaldir.
Kronik uykusuzluk farklıdır. Uluslararası Uyku Bozuklukları Sınıflandırması’na (ICSD-3) göre şu kriterlerin karşılanması gerekir:
- Haftada en az üç gece uyku güçlüğü
- En az üç aydır devam ediyor
- Uyumak için yeterli vaktiniz ve uygun ortamınız var
- Gündüz hayatınızı olumsuz etkiliyor
Yani sorun dışarıda değil, içeridedir. Zaman ve ortam uygun ama uyku gelmiyor.
*Kaynak : NHLBI (NIH), https://www.nhlbi.nih.gov/health/insomnia
Kronik uykusuzluk nasıl kendini gösterir?
Herkesin uykusuzluk deneyimi aynı değildir. En yaygın tablolar şunlardır:
Uykuya dalamama
Yatağa giriyorsunuz ama zihniniz durmuyor. Düşünceler, kaygılar, “neden uyuyamıyorum” döngüsü tekrarlanıyor. Uykuya dalmak bazen saatler alıyor.
Gece uyanmaları
Uykuya dalabiliyorsunuz ama gece yarısı ya da sabaha karşı uyanıyorsunuz. Tekrar uyumak mümkün olmuyor, saatler geçiyor.
Planladığınızdan önce uyanma
Uyumak için daha vaktiniz var ama gözünüz açılıyor ve bir daha kapanmıyor. Güne yorgun başlıyorsunuz.
Bu tablolar tek başına görülebileceği gibi birlikte de görülebilir. Ve çoğunlukla zaman içinde birbirini besler.
Gece iyi uyuyamamak gündüzü nasıl etkiler?
Kronik uykusuzluğun etkileri yalnızca geceyle sınırlı değildir. Gündüz hayatı da doğrudan etkilenir ve bu, tanı kriterlerinin bir parçasıdır.
Sabah dinlenmiş uyanamama
Yeterince uyuduğunuzu düşünseniz bile yorgun kalkıyorsunuz. Uyku kalitesi, süresinden daha belirleyici olabilir.
Gün içi yorgunluk ve enerji düşüklüğü
Gün boyunca kendinizi bitkin hissediyorsunuz. Basit işler bile olağandan fazla çaba gerektiriyor.
Konsantrasyon ve dikkat güçlüğü
Bir şeye odaklanmak, bir şeyi hatırlamak veya karar vermek zorlaşıyor. Zihin sık sık kayıyor.
Sinirlilik ve ruh hali değişimleri
Küçük şeyler daha fazla rahatsız ediyor. Sabrınız azalıyor. Bu durum ilişkileri ve iş hayatını doğrudan etkiliyor.
İş veya günlük performansta düşüş
Verimlilik azalıyor, motivasyon düşüyor, bazı günler sadece idare etmek mümkün oluyor.
Bu belirtiler kronik uykusuzluğun sonuçlarıdır ve yaşamak zorunda olduğunuz durumlar değildir.
Sık Sorulan Sorular
Başlamak için hazır olduğunuzda buradayım.
SORUMLULUK REDDİ
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Durumunuz için bireysel değerlendirme gerekir.